Dziś przyszedł czas na omówienie funduszy ETF i ETN. Po poprzednich rozprawkach o inwestowaniu aktywnym czy pasywnym, już wiemy, co jest tańsze i teoretycznie bezpieczniejsze. W ramach przypomnienia, decydując się na fundusz aktywny i tak musimy wybrać odpowiedni rynek do zainwestowania, czas oraz kwotę. Ponadto powinniśmy zwrócić uwagę na pobierane opłaty oraz na zmiany w funduszu. Na domiar złego, nawet najlepszy zarządzający może przegrać z rynkiem, ponieważ pomimo bessy musi trzymać się statusu funduszu.

Po tak „niemiłym” wprowadzeniu oraz przedstawieniu funduszy aktywnych przyjrzymy się inwestowaniu pasywnemu poprzez fundusze ETF (Exchange Traded Fund) oraz ETN (Exchange Traded Notes).

ETF – Exchange Traded Fund

Wspomniane fundusze ETF mają za zadanie jak najwierniejsze odzwierciedlenie wybranego indeksu, sektora lub też całej gospodarki. Najnowsze dane przeprowadzone przez agencje Moody’s wskazują, iż za niespełna 10 lat fundusze pasywne w swoich portfelach będą miały o wiele więcej aktywów niż fundusze aktywnie zarządzane.

Co to jest ETF i jak działa?

Exchange-traded Fund jest funduszem pasywnym. Zadaniem ETF nie jest pobicie rynku, tylko odzwierciedlenie go. Dla przykładu ETF GDXJ (VanEck Vectors Junior Gold Miners) ma za zadanie odwzorować notowania spółek zajmujących się wydobyciem metali szlachetnych. W tym celu został stworzony indeks złożony z 73 spółek.

Wybór odpowiedniego ETF

W skład ETFu może wchodzić niemalże każde aktywo finansowe, z każdego miejsca na ziemi. Jeszcze kilka lat temu inwestowanie w zagraniczne akcje krajów rozwijających się było dosyć kłopotliwe, teraz bariera ta przestała istnieć. Mówimy o samych superlatywach, ale jak wybrać odpowiedni fundusz pasywny? Gdzie szukać informacji? Razem z rosnącym zapotrzebowaniem na fundusze ETF powstaje coraz więcej portali internetowych, ale na chwilę obecną jednym z najlepszych jest ETF.com. Niestety jest tylko w języki angielskim. Polski portal ETF Polska prawdopodobnie nigdy nie powstanie.

Wyszukiwarka funduszy pasywnych na stronie ETF.com została podzielona na następujące sekcje:

  • Klasa aktywów
  • Rodzaj gospodarki
  • Region
  • Geografia
  • Kategoria
  • Segment
  • Efektywność
  • Lewarowane/odwrócone

Dla przykładu wybierzemy i prześledzimy ETF, który pozwala nam uzyskać ekspozycję na rosyjskie akcje oraz ropę naftową. Ostatnia wyprzedaż surowców doprowadziła do mocnego niedowartościowania spółek surowcowych. Do znalezienia ETF posłużymy się wyszukiwarką na stronie ETF.com. Dzięki temu wyszukaliśmy ciekawy fundusz ETF o nazwie iShares MSCI Russia Capped – został stworzony przez BlackRock. Zobaczmy, czy jest to odpowiedni fundusz ETF do naszej inwestycji. Specyfikacja funduszu ETF przedstawia się następująco:

ETF - ERUS
źródło: etf.com

Pierwszy graf przedstawia kraj inwestycji. W przypadku ETF ERUS cała ekspozycja jest na rynek rosyjski. Na drugim grafie widać top 10 sektorów (w naszym przypadku 7). Największa ekspozycja jest na rynek energetyczny, ponieważ aż 45.17 procenta. Idąc dalej mamy sektor finansowy 24 procent, zatem dwa sektory stanowią ponad połowę inwestycji. Z kolei na samym końcu mamy przedstawione top 10 spółek utrzymywanych w indeksie, waga tych spółek tworzy 66 proc. indeksu.

Oprócz tego na stronie etf.com mamy także podstawową informację o wycenie całego indeksu, jak chociażby cena do zysku (C/Z), czy też cena do wartości księgowej (C/WK). Nie możemy także zapomnieć o rocznej opłacie, która jest minimalna.

ETF ERUS BalckRock
źródło: etf.com

ETF ERUS cd…

Na samym początku warto spojrzeć, kto jest emitentem Exchange Traded Funds. Razem z rosnącą popularnością, jak na każdym rynku, pojawiają się coraz to bardziej wątpliwe jednostki finansowe. Do tych najbardziej popularnych oraz dobrze prosperujących firm na rynku funduszy ETFs zaliczamy:

  1. BlackRock
  2. Vanguard
  3. PowerShares
  4. SPDR

Powyższe firmy prawdopodobnie obejmują wszystkie aktywa finansowe na świecie. Kolejnym ważnym aspektem jest Expense Ratio, czyli roczny koszt utrzymania jednostki funduszu w portfelu inwestycyjnym. W przypadku funduszu ERUS jest to zaledwie 0.64 procenta rocznej pozycji! Dzięki tak małej opłacie możemy uzyskać ekspozycję na 21 rosyjskich spółek! Do tego należy oczywiście doliczyć opłatę u brokera, która wynosi przeważnie 45 zł za transakcję kupna.

Assets Under Management – wartość funduszu ETF, w tym przypadku jest to 645 milionów USD. Następnie mamy średni wolumen transakcyjny. W razie szybkiego upłynnienia aktywów i dużej pozycji możemy zwracać na to uwagę, natomiast dla długoterminowych inwestorów jest to już mniej znaczące.

W ramach podstawowej analizy funduszu podano trzy wskaźniki, Price/Earnings Ratio, Price/Book Ratio oraz Distribution Yield. Pierwszy z nich informuje nas jaka jest cena jednostki funduszu do ważonego zysku wszystkich firm, w naszym przypadku jest to 7.81, co jest bardzo niską wartością. Kolejna wartość mówi o tym, ile wynosi wskaźnik cena do wartości księgowej akcji – teoretycznie jest na poziomie 0.86. Dzięki temu wiemy, że wartość księgowa 1 USD spółek zawartych w indeksie jest wyceniana na 0.86 USD, co również jest bardzo atrakcyjną wartością. Z kolei Distribution Yield mówi nam o rocznej dywidendzie – zauważmy, że jest on na wiele wyższym poziomie niż opłata za utrzymanie jednostki funduszu.

Oprócz powyższych informacji możemy sprawdzić benchmark dla ETF, który go odwzorowuje. Czym mniejsza różnica pomiędzy Exchange Traded Fund i benchmarkiem tym lepiej.

ETF – mało znane, ponieważ przeszkadzają biurom maklerskim

Dzięki funduszom typu Exchange-Traded Funds możemy uzyskać bardzo tanią ekspozycję niemalże na każdy rynek na świecie. Niestety polscy inwestorzy nie są zaznajomieni z tym typem inwestycji, ponieważ nie jest to na rękę biurom maklerskim, które w głównej mierze żyją z prowizji. Sprzedawca nie ma interesu w tym, żeby proponować ETFy. Samo zarządzanie pasywne jest konkurencyjnym produktem dla zarządzania aktywnego. W ostateczności biurom maklerskim zależy na jak największej rotacji akcji, ponieważ na tym zarabiają. Zarabiają także na dystrybucji różnego rodzaju funduszy aktywnych a nie ETF, które należą do jednego z najtańszych produktów na rynku.

Faktem jednak jest to, że fundusze aktywne wcale nie radzą sobie lepiej niż rynek. Poniżej przedstawiono badanie jednego z największych emitentów funduszy Exchange Traded Funds – Vanguard. Badanie polegało na sprawdzeniu, ile funduszy inwestycyjnych w Stanach Zjednoczonych pokonało rynek po odliczeniu opłat transakcyjnych (policzono stopy zwrotu przy najniższych i najwyższych opłatach za zarządzanie).

ETF-Vanguard

Niestety wiadomość nie jest zbyt optymistyczna. W przeciągu ostatnich 10 lat (wyniki zostały przedstawione na koniec 2014 roku), wyniki wskazują, iż tylko od 11 do 33 procent (w zależności od opłat) funduszy aktywnie zarządzanych pokonało rynek. Jeżeli zwiększymy okres badania do 25 lat, to wynik jest trochę lepszy, ale jakie jest prawdopodobieństwo, że trafilibyśmy w odpowiedni fundusz aktywnie zarządzany?

Exchange Traded Funds – kolejna bańka?

Od jakiegoś czasu na rynku zaczął krążyć pogląd o kolejnej bańce spekulacyjnej stworzonej przez fundusze pasywne. Jako główny powód wskazuje się zbyt duży kapitał, który w ostatnim czasie emigrował z funduszy aktywnie zarządzanych do pasywnych.

ETF - rotation
źródło: Bloomberg

Ponadto fundusze ETF obwinia się o spadek zmienności rynków, co teoretycznie jest uzasadnione, ponieważ ETF-y nie mają zbyt dużej rotacji papierów wartościowych. Zaprzeczeniem tego jest wykres zrealizowanej zmienności, gdzie znaleźliśmy się na poziomie 1960 roku, zatem jak wytłumaczyć zjawisko z tamtego czasu?

ETF - zmienność
źródło: Bloomberg

W głównej mierze brak zmienności spowodowany jest przez banki centralnego, które od 2009 roku dostarczają nadmierną płynność na rynek kapitałowy. Dzięki temu inwestorzy uwierzyli w wieczne wzrosty bez żadnej korekty. Ponadto analizy tego typu mają za zadanie odstraszyć inwestorów od zarządzania pasywnego i przejście na aktywne, gdzie nasze zyski zżerane są przez prowizje!

Fundusze ETF – zalety i wady funduszy

Zalety Wady
Niskie koszty zarządzania Tracking Error (błąd odwzorowanie indeksu)
Elastyczność handlu
Przejrzystość i prostota
Niska minimalna inwestycja
Dobra ekspozycja na poszczególne sektory

ETN – Exchange Traded Notes

Exchange-traded notes jest bardzo podobny do funduszu ETF. ETN również jest pasywny – jedyną różnicą są aktywa, o które jest oparty. W tym przypadku w skład funduszu pasywnego ETN wchodzą kontrakty terminowe, które charakteryzują się contango oraz backwardation.

Zanim jednak przejdziemy do zjawiska contango i backwardation przyjrzyjmy się jednemu z przykładowych funduszy pasywnych ETN opartych o kontrakty terminowe. Tutaj również pomoże nam strona ETF.com, poprzez którą możemy wyszukać interesujące nas aktywa.

Poniżej przedstawiono jeden z przykładowych funduszy ETN, który oparty jest o następujące sektory surowców:

ETF - ETN USCI
źródło: etf.com

Indeks ETN USCI oparty jest razem o 14 różnych surowców, z czego ponad 42 procent stanowią surowce rolne. Przy wyborze ETN liczy się także sposób dobierania surowców do portfela. Wszystkie tego typu fundusze oparte są o kontrakty terminowe, które wygasają co trzy miesiące. Kontrakty terminowe charakteryzują się już wcześniej opisanym zjawiskiem, czyli contango i backwardation. Zarówno pierwsze jak i drugie zjawisko związane jest z różnicą pomiędzy ceną kontraktu terminowego i aktywa bazowego.

Contango i backwardation

Contango: mówimy wtedy, gdy cena kontraktu terminowego jest wyższa niż cena aktywa bazowego (np. ropy naftowej). Różnica polega np. na koszcie ubezpieczenia towaru, koszcie przechowania lub też braku profitów z przetrzymywania danego aktywa. Razem z upływem czasu cena kontraktu terminowego zbliża się do ceny spot. Zakładając, że cena ropy naftowej SPOT wynosi 50 USD, z cena 2 miesięcznego kontraktu na ropę WTI 55 USD, to przy niezmienionej cenie po dwóch miesiącach stracimy 5 USD.

Backwardation: odwrotne zjawisko do contango. Kontrakt terminowy ma niższą cenę niż cena spot. Przy braku zmiany ceny spot, cena kontraktu terminowego zbliża się do ceny spot, co skutkuje dodatnią stopą zwrotu. Zjawisko to spowodowane jest np. dodatkowymi benefitami utrzymywania aktywa bazowego u siebie w magazynie.

W związku z tym fundusze ETN przeważnie wybierają kontrakty z największym backwardation i najmniejszym contango. Osobiście preferuję inwestycję w surowce poprzez spółki zajmujące się nimi. Dowiedz się więcej o ekspozycji na rynek surowcowy.

Gdzie kupić ETF i ETN?

Fundusze pasywne ETF i ETN możemy zakupić na takiej samej zasadzie jak akcje zagraniczne. Wystarczy założyć konto w biurze maklerskim, które daje możliwość handlu na giełdzie nowojorskiej. Większość ETF’ów notowana jest w dolarze amerykańskim.

Oczywiście możemy również nabyć polski ETF na GPW – np. Lyxor ETF WIG20 (dostarczany przez Lyxor): ETFW20L. Niestety nasz rynek jest „słaby” jeśli chodzi o Exchange Traded Funds, dlatego też wspomniana giełda USA, to najlepsze miejsce, aby uzyskać ekspozycję na praktycznie każdy rynek.

Nie warto walczyć z wiatrakami

W inwestowaniu pasywnym skupiamy się tylko na odpowiednim doborze segmentu inwestycji – nie staramy się pobić rynku. Wszystkie statystyki pokazują, że inwestowanie pasywne daje o wiele lepsze długoterminowe efekty niż inwestowanie aktywne. Zatem po co walczyć z wiatrakami?

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here